Ostatnio aktualizowane: 17.09.21

 

Płyn chłodniczy to jeden z najistotniejszych płynów znajdujących się w samochodzie. Bez niego poruszanie się autem jest praktycznie niemożliwe, ponieważ w bardzo krótkim czasie doszłoby do nieodwracalnej usterki jednostki napędowej związanej z przegrzaniem. Ciecz ma bowiem bardzo ważną funkcję, musi utrzymać odpowiednią temperaturę silnika w czasie intensywnej pracy w trudnych warunkach. Co warto wiedzieć o płynie chłodniczym? Co ile należy zadbać o wymianę i jak tego dokonać? 

Wymiana płynu chłodniczego jest czynnością, która dotyczy każdego właściciela pojazdu. Tylko sprawne działanie całego systemu pozwala poruszać się samochodem po drogach bez konieczności zatrzymywania w momencie osiągnięcia temperatury roboczej przez jednostkę napędową. Cały układ działa dzięki sprawnej chłodnicy oraz pompie wody, które wraz z przewodami oraz płynem chłodniczym tworzą jedność. Współpraca tych elementów gwarantuje zachowanie optymalnych parametrów silnika, co przekłada się na jego niezawodność. Należy jednak wiedzieć, że trzeba dbać o odpowiednią ilość cieczy, dobrą jakość produktu oraz o stan płynu krążącego w układzie. 

 

Za co odpowiada płyn chłodniczy? 

Płyn chłodniczy jest cieczą odpowiedzialną za odbieranie temperatury, czyli energii cieplnej powstałej podczas pracy jednostki napędowej i przeniesienie jej bezpośrednio do chłodnicy. Ciepło powstaje w momencie spalania mieszanki paliwowo-powietrznej w motorze generując przy tym wysoką temperaturę, która mogłaby doprowadzić do poważnych uszkodzeń w układzie. Oprócz tego płyn chłodniczy ma odpowiedni skład chemiczny bazujący na substancjach antykorozyjnych, co dodatkowo zabezpiecza motor przed rdzewieniem. Zaletą stosowania dobrej jakości preparatów jest zapobieganie gromadzenia się szkodliwego kamienia, który mógłby doprowadzić do poważnej awarii. Warto wiedzieć, że odpowiednio dobrany skład pozwala na magazynowanie imponującej ilości energii cieplnej podobnie jak woda, z taką jednak różnicą, że specjalny preparat ma w składzie glikol etylenowy lub propylenowy zapobiegający zamarzaniu. W ten sposób posiadacze samochodów nie muszą się martwić, że niska temperatura uszkodzi przewody, chłodnicę lub blok jednostki napędowej.  

 

Z czego składa się płyn chłodniczy? 

Niektórzy twierdzą, że idealną cieczą przeznaczoną do chłodzenia jest woda. Wydaje się, że jest to prawda, jednak w przypadku pojazdów wystarczy pomyśleć o ujemnych temperaturach, aby domyślić się, że czysta woda nie będzie najlepszym rozwiązaniem. Głównie z tego powodu, że ciecz wrze w temperaturze 100 stopni Celsjusza oraz zamarza w temperaturze 0 stopni Celsjusza, a w momencie spalania mieszanki paliwowo-powietrznej wytwarza się temperatura wynosząca nawet 600 stopni Celsjusza. Takie skrajne warunki sprawiają, że woda nie jest dobrym rozwiązaniem, które nadaje się do stosowania w samochodach osobowych. Oprócz tego należy pamiętać, że ciecz ma bezpośredni wpływ na szybkie korodowanie metalu, którego w układzie jest sporo.

Wysoka i niska temperatura oraz wpływ na poprawne działanie systemu sprawiły, że zaczęto stosować właśnie płyn chłodniczy o specjalnych właściwościach, który skutecznie radzi sobie w tak trudnych warunkach. Jak wcześniej wspomniano, do cieczy dodaje się glikol etylenowy, który po zmieszaniu z wodą zamarza w temperaturze -37 stopni Celsjusza oraz wrze w temperaturze 120 – 140 stopni Celsjusza. Oprócz tego w składzie znajdują się specjalne dodatki chroniące przed korozją oraz powstawaniem szkodliwych osadów powodujących awarie jednostki napędowej. Dodatkowo w składzie mieszanki znajduje się jeszcze substancja, która spowalnia proces starzenia się produktu. Warto wiedzieć, że płyn chłodniczy jest higroskopijny, co oznacza, że chłonie wodę z powietrza. W ten sposób wraz z upływem czasu produkt traci swoje cenne właściwości, co ma bezpośredni wpływ na to, że zaczyna wrzeć w znacznie niższej niż standardowo określonej temperaturze. 

 

Jak sprawdzić poziom płynu chłodniczego?

Prawidłowy poziom płynu chłodniczego jest bardzo ważny, aby samochód mógł jeździć bez awarii. Należy przede wszystkim odpowiednio ustawić auto na równej nawierzchni, otworzyć maskę, a następnie zlokalizować zbiorniczek płynu wyrównawczego. Podczas sprawdzania ilości cieczy nie ma konieczności odkręcać nakrętki pojemnika i nie wolno tego robić, kiedy silnik jest rozgrzany, ponieważ może dojść do poparzenia. Poziom płynu chłodniczego może się różnić w zależności od tego, czy jednostka napędowa jest rozgrzana, czy zimna, jednak w obu przypadkach optymalna ilość to przedział między oznaczeniem max. a min. Jeśli poziom płynu jest za niski, wówczas może to świadczyć o nieszczelności układu. W przypadku za wysokiego stanu powodem może być zapowietrzenie. Problemy z odpowiednim poziomem płynu są także oznaką uszkodzenia uszczelki pod głowicą, co w zależności od auta jest kosztowną awarią. 

 

Płyn do chłodnicy – czy można go mieszać z innym płynem chłodniczym?

Mieszanie płynu chłodniczego jest możliwe, jednak należy pamiętać o kilku ważnych kwestiach. Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na parametry stosowanego produktu oraz na pakiet inhibitorów. Nie wolno mieszać substancji, które zostały wyprodukowane w różnych technologiach, czyli cieczy zawierającej krzemiany z innymi bez tego dodatku. Nie zaleca się także mieszać produktów starej generacji z nowymi. Najlepszym rozwiązaniem jest zakup tego samego preparatu od jednego producenta i w jednym kolorze. 

Jak często wymieniać płyn chłodniczy?

Odpowiednia ilość płynu chłodniczego jest bardzo ważna. Oprócz tego należy pamiętać o tym, aby często wymieniać ciecz na nową. Każdy producent samochodów zaleca, co jaki czas trzeba skorzystać z takiej usługi u mechanika w celu zapewnienia sprawności wszystkich elementów. Należy pamiętać, że to właśnie płyn chłodniczy utrzymuje właściwą temperaturę jednostki napędowej latem i zimą, co ma bezpośredni wpływ na sprawność motoru. Według zaleceń najlepiej wymieniać ciecz co 2 lub co 5 lat w zależności od marki samochodu. W przypadku płynu IAT z dodatkiem krzemionki zaleca się wymianę co dwa lata, a substancji bez krzemionkowych OAT co 5 lat. 

 

Jak wymienić płyn chłodniczy?

Podczas serwisowania bardzo często pojawia się pytanie o to, czy wymiana płynu chłodniczego odbywa się na zimnym, czy ciepłym silniku? Oczywiście, chociażby ze względów bezpieczeństwa wszystkie konieczne wymiany należy przeprowadzać, kiedy jednostka napędowa oraz pozostałe podzespoły będą chłodne. Decydując się na samodzielną wymianę, należy przygotować m.in. pojemnik na zużytą ciecz, płukankę wraz z wodą destylowaną oraz lejek, bez którego cały proces będzie utrudniony. Aby usunąć stary płyn chłodniczy z układu, należy po pierwsze odkręcić korki zbiornika wyrównawczego, a także chłodnicy. Następnie trzeba zlokalizować, gdzie znajduje się zawór spustowy, który zazwyczaj jest w dolnej części chłodnicy. Należy go odkręcić i spuścić płyn do pojemnika. Nie wolno wylewać zużytej substancji do kanalizacji tylko oddać do utylizacji. 

Następnie trzeba zakręcić zawór i sprawdzić, w jakim stanie są wszystkie gumowe przewody oraz sama chłodnica. Przed uzupełnieniem nowego płynu warto dokładnie przepłukać cały układ z pozostałości osadów olejowych, kamienia, rdzy oraz pozostałych zanieczyszczeń trafiających do układu w czasie eksploatacji. Do tego celu najlepiej użyć specjalnego preparatu płuczącego, który należy wlać do układu wraz z wodą destylowaną. Po wlaniu trzeba zostawić odkręcony korek zbiornika wyrównawczego i uruchomić jednostkę napędową ustawiając jednocześnie temperaturę nawiewu kabiny na najwyższą. W momencie, gdy silnik będzie już nagrzany, wówczas trzeba go wyłączyć i odczekać, aż wszystko wystygnie. Wlaną płukankę z wodą destylowaną należy spuścić w taki sam sposób, jak wcześniej płyn chłodniczy. Aby mieć pewność, że układ został oczyszczony, zabieg można powtórzyć z użyciem samej wody demineralizowanej. 

Kiedy wszystkie procedury zostały przeprowadzone prawidłowo, wówczas trzeba uzupełnić układ płynem chłodniczym w taki sposób, aby poziom cieczy znajdującej się w zbiorniczku wyrównawczym pokazywał maksimum. Następnie można uruchomić silnik, ustawiając jednocześnie temperaturę nawiewu na gorące powietrze. W czasie wykonywania tego zabiegu zbiorniczek wyrównawczy powinien być cały czas otwarty, ponieważ konieczne będzie uzupełnienie cieczy, która została rozprowadzona po układzie. Jeśli w kabinie z wentylacji zaczyna lecieć gorące powietrze, wówczas cała operacja została przeprowadzona prawidłowo i pozostaje jedynie odpowietrzenie, które pozwoli usunąć pęcherzyki powietrza znajdujące się w obiegu. Aby przeprowadzić ostatni etap, należy znaleźć odpowietrznik, który zazwyczaj jest zlokalizowany w górnej części układu chłodzenia. Jeśli właściciel samochodu ma instrukcję obsługi, wówczas może tam poszukać niezbędnej informacji. Po znalezieniu odpowietrznika należy delikatnie go odkręcić i odczekać do momentu, aż zacznie wylewać się płyn bez pęcherzyków powietrza. Na koniec należy go zakręcić i gotowe. 

Rodzaje płynów chłodniczych dostępnych w sprzedaży 

Przez lata produkcji w samochodach stosowano różnego typu chłodnice wykonane z aluminium, mosiądzu lub miedzi. Wlanie do układu nieodpowiedniego produktu ma negatywny wpływ na poszczególne elementy, dlatego też najlepiej wybierać substancję przeznaczoną do konkretnego modelu samochodu. Jeśli właściciel pojazdu nie ma informacji dotyczącej tego, jaki płyn jest odpowiedni, powinien sprawdzić, co jest napisane w instrukcji użytkowania samochodu lub skontaktować się z mechanikiem, który będzie w stanie odpowiedzieć na to pytanie. W momencie, kiedy kierowca dowie się, jaki rodzaj cieczy może zastosować, wówczas powinien sprawdzić, który z dostępnych w sprzedaży preparatów będzie odpowiedni. Wszystkie informacje o rodzaju płynu chłodniczego są umieszczone na etykiecie znajdującej się na opakowaniu produktu. W ten sposób można uniknąć zakupu nieodpowiedniego produktu, który spowoduje problemy. Warto także pamiętać, że nie zawsze droższy płyn oznacza, że będzie lepszy dla konkretnego samochodu. 

• IAT: Płyn chłodniczy oznaczony jako IAT jest najstarszy technologicznie i ma sporo wad, które w przypadku nowych samochodów mogłoby doprowadzić do szybkiej awarii pojazdu. Jedną z poważniejszych jest nietrwały inhibitor korozji, który ma chronić chłodnicę oraz jej elementy przed rdzą. Oprócz tego, do wad produktu należy dodać zawartość krzemianów wytrącających się w trakcie użytkowania i osadzających na metalowych elementach powodując jednocześnie spadek wydajności procesu chłodzenia. Głównie z tych względów ciecz stosuje się jedynie w starszych konstrukcyjnie pojazdach. 

• OAT: W płynie oznaczonym jako OAT nie ma krzemianów, które w IAT wytrącały się, powodując mniejszą efektywność działania. Produkt ma jednak kwasy organiczne, które tworzą warstwę ochronną wewnątrz układu, chroniąc tym samym przed niekorzystnymi zjawiskami. Płyn chłodniczy OAT wyróżnia się optymalną wymianą ciepła, a także wysoką trwałością, co pozwala stosować go w pojazdach mających zamontowane chłodnice wykonane z aluminium. Nie zaleca się stosowania preparatu w starszych samochodach, ponieważ może dojść do uszkodzenia uszczelek wykonanych z różnego rodzaju tworzyw oraz ołowianych lutów.  

• HOAT: Produkt HOAT jest wytwarzany w technologii hybrydowej, co oznacza, że zawiera zarówno kwasy organiczne, jak i krzemiany. Substancja tego typu charakteryzuje się wysoką trwałością eksploatacyjną wynoszącą do 5 lat, a także lepszą ochroną całego układu przed szkodliwą korozją, która może doprowadzić do poważnych uszkodzeń. Płyn chłodnicy HOAT można bez problemu stosować jako zamiennik z wersją IAT. 

Czy kolory płynu mają jakieś znaczenie? 

Idąc do sklepu motoryzacyjnego, można zauważyć, że płyny do chłodnic mają różne kolory. Myśląc logicznie, każdy przeciętny człowiek stwierdzi, że barwa cieczy ma znaczenie i może pomóc określić, z jakim rodzajem użytkownik ma do czynienia. Okazuje się jednak, że jakiś czas temu faktycznie można było rozpoznać konkretny produkt po kolorze. Zielone i niebieskie były substancje zawierające w składzie sole organiczne, jasno-czerwone i pomarańczowe były z kwasami organicznymi, a ciemnoczerwone oraz fioletowe oznaczały dodatek krzemianów. Obecnie kolor płynu chłodniczego nie ma żadnego znaczenia, czego dobrym przykładem jest ten zawierający glikol polipropylenowy, który jest barwy zielonej. Ciecz jest barwiona głównie z tych powodów, aby uniknąć przypadkowego spożycia oraz w razie problemów z układem zlokalizować miejsce przecieku. 

 

Kontrolka chłodnicy i temperatury cieczy chłodzącej

Wielu kierowców zastanawia się, co oznacza niebieska kontrolka płynu chłodniczego wyświetlana na desce rozdzielczej. Okazuje się, że w niektórych samochodach, takich jak np. Honda Jazz czy HRV nie ma wskaźnika temperatury cieczy chłodzącej. Co to oznacza? W momencie uruchomienia silnika pojawia się kontrolka tzw. bojki na wodzie w kolorze niebieskim. Świeci się ona do momentu, kiedy silnik osiągnie optymalną temperaturę. W przypadku pojawienia się czerwonej kontrolki należy jak najszybciej uzupełnić poziom płynu, ponieważ dochodzi do przegrzania układu. 

Wymiana płynu chłodniczego – cena

Wielu kierowców zastanawia się, ile kosztuje wymiana płynu chłodniczego w samochodzie osobowym. Okazuje się, że koszt usługi jest uzależniony od tego, jaki produkt zostanie wybrany do ponownego uzupełnienia. Cały proces jest prosty, dlatego też mechanicy nie mogą liczyć za wysokiej ceny, ponieważ nie jest to zgodne z wykonaną pracą. Koszt samej usługi bez płynu waha się od 100 do 120 zł w zależności od miasta, w jakim jest zlokalizowany warsztat oraz od serwisu, do którego auto zostało oddane. Cena płynu chłodniczego wynosi od 30 do 60 zł. Łącznie koszt wymiany wraz z nową cieczą mieści się w granicach 180 zł. Warto jednak przypomnieć, że proces ten wykonuje się co 2 lub 5 lat. 

 

 

Dodaj komentarz

0 KOMENTARZ